बाढीबाट विस्थापित परिवार, बेपत्ता आफन्त र ध्वस्त संरचनाको कथा समेटिएको गीतमा जलवायु परिवर्तन र अव्यवस्थित विकासमाथि प्रश्न

काठमाडौं, २८ भदौ ।
रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी बाढीले निम्त्याएको मानवीय पीडा, क्षति र त्यसले छाडेका प्रश्नलाई समेटिएको गीत ‘ए नदी, ए हिमाल’ सार्वजनिक भएको छ। डीडी पन्तको शब्द रहेको गीतमा भोटेकोशी बाढीबाट प्रभावित परिवार, बेपत्ता आफन्त, ध्वस्त संरचना र गुमेका सपनाको पीडालाई भावनात्मक रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।

सामान्य बिहानबाट त्रासदीसम्म

‘घाम लागेको बिहान थियो, आकाश पनि नीलै थियो’ भन्ने भावबाट सुरु हुने गीतले विपत्ति आउनुअघिको सामान्य दैनिकीलाई चित्रण गर्छ। मानिसहरू आ–आफ्नो काममा थिए। कसैका लागि त्यो रोजीरोटीको दिन थियो भने कसैका लागि यात्रा र कसैका लागि परिवारसँग बिताइरहेको सामान्य बिहान। तर केही समयमै त्यो सामान्य दैनिकी विनाशकारी बाढीको चपेटामा परेपछि सबै कुरा बदलिएको यथार्थ गीतले प्रस्तुत गरेको छ।

२०८३ भदौ १० गते बिहान भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी बाढीले नदी किनारका बस्ती, बजार, सडक, पुल, निर्माणस्थल तथा नागरिकका वर्षौंका श्रम र सपनामा ठूलो क्षति पुर्‍याएको थियो। बाढीको प्रभाव भोटेकोशीबाट त्रिशूली हुँदै नारायणीसम्म देखिएको र यसले ठूलो मानवीय क्षति तथा बेपत्ताको पीडा छाडेको विषय गीतमा समेटिएको छ।

विपत्तिपछिका प्रश्न पनि गीतमा

बाढीपछि आफन्तको खोजीमा नदी किनारमा भौँतारिएका परिवार र शव खोजीका दृश्यले नेपाली समाजलाई लामो समयसम्म स्तब्ध बनाएको थियो। बाढीले भौतिक संरचना र जनधनमा क्षति पुर्‍याउनुका साथै प्रभावित परिवार र समुदायमा दीर्घकालीन पीडा छाडेको सन्दर्भलाई गीतले उठाएको छ।

गीतमा विपत्तिको पीडासँगै जलवायु परिवर्तन, अव्यवस्थित विकास, नदी तथा हिमाली क्षेत्रको दोहन र विपद् पूर्वतयारी जस्ता विषयमाथि पनि प्रश्न उठाइएको छ। प्रकृति र मानवीय गतिविधिबीचको सम्बन्धलाई मुख्य विषय बनाउँदै गीतले विकास र वातावरणबीच सन्तुलन आवश्यक रहेको सन्देश दिन खोजेको छ।

भिडियोमा बाढी र त्यसपछिका दृश्य

गीतको भिडियोमा बाढी आउँदाको अवस्था, त्यसले पुर्‍याएको क्षति तथा बाढीपछिका विभिन्न दृश्य समेटिएका छन्। विपत्तिले सिर्जना गरेको भयावह अवस्था र त्यसबाट प्रभावित नागरिकको पीडालाई दृश्य माध्यमबाट समेत प्रस्तुत गरिएको छ।

डीडी पन्तका अनुसार गीतको स्वर र संगीत सुनोडटकममार्फत तयार गरिएको हो। गीतको भिडियो सम्पादन सुभाष पन्तले गरेका छन्।

‘ए नदी, ए हिमाल’ ले भोटेकोशी बाढीलाई केवल एउटा प्राकृतिक विपत्तिका रूपमा मात्र नभई त्यसले मानिसको जीवन, परिवार, समुदाय र भविष्यमा पारेको प्रभावका रूपमा प्रस्तुत गरेको छ। बाढीले धेरै कुरा बगाएर लगे पनि त्यसले छाडेका प्रश्न, पीडा र स्मृतिलाई गीतले शब्द, संगीत र दृश्यमा अभिलेख गर्ने प्रयास गरेको छ।